Vakantiegangers met de auto opgelet: Sebta voert per direct een scheiding in tussen EU-reizigers en niet-EU-reizigers
De grensovergang El Tarajal in Sebta voert per direct een scheiding in tussen EU-reizigers en niet-EU-reizigers. De timing is niet toevallig: dit is de eerste zomer dat de Operatie Marhaba samenvalt met het nieuwe Europese biometrische grenssysteem EES. Wie met een Marokkaans paspoort reist, krijgt dit jaar te maken met vingerafdrukscanners en gezichtsherkenning.
Miguel Ángel Pérez Triano, de Spaanse regeringsvertegenwoordiger in Sebta, kondigde de maatregel aan op vrijdag 5 juni, na een week overleg met leidinggevenden van de Guardia Civil en de Nationale Politie in Madrid. “We willen doorstroming bevorderen zonder in te leveren op veiligheid,” zei Triano. Hulppersoneel wordt ingezet bij zowel de in- als uitgang om reizigers naar de juiste rij te dirigeren.
Wie staat waar in de rij
De rijstrookscheiding volgt rechtstreeks uit het Entry/Exit System, dat sinds mid-april volledig operationeel is. Het systeem legt voor alle niet-EU-onderdanen bij elke grenspassage vingerafdrukken en een gezichtsscan vast, en vervangt daarmee de handmatige paspoortstempel.
Voor de Marokkaanse diaspora werkt het zo: wie een Nederlands of ander EU-paspoort heeft, valt onder de snellere EU-rijstrook en is vrijgesteld van EES-registratie. Wie uitsluitend een Marokkaans paspoort heeft, ook al woont diegene al decennia in Nederland of België met een verblijfsvergunning, wordt als derde-landonderdaan aangemerkt en moet door het EES-proces. Bij een eerste registratie kan dat extra tijd kosten.
Uren wachten: de voorproef van mei
Eind mei liepen de wachttijden bij Sebta op tot uren, waarna de Spaanse autoriteiten in coördinatie met de Marokkaanse Gendarmerie extra rijstroken openden. Daarna daalden de wachttijden naar minder dan een uur.
Die chaos vond plaats buiten het Marhaba-seizoen. De operatie loopt officieel van 15 juni tot 15 september en trekt meer dan 300.000 mensen langs El Tarajal, als onderdeel van een totaalstroom van ruim 3,5 miljoen reizigers en 800.000 voertuigen via alle Spaans-Marokkaanse grensposten samen. Sebta verwerkt daarvan zo’n 15 procent. Voor Marhaba 2026 wordt een groei van 3% verwacht ten opzichte van vorig jaar.
Gonzalo Sanz, coördinator van Marhaba aan Spaanse kant, zei tegenover het Spaanse persbureau EFE dat “de implementatie van het EES een van de grote uitdagingen van de operatie wordt,” en kondigde aan dat er “een specifieke eenheid komt om documentcontroles te versterken nu het EES voor het eerst tijdens een OPE wordt toegepast.”
Politiebronnen geciteerd door Ceuta Ahora waren minder geruststellend: “het systeem is een nuttig instrument, maar de inzet vereist meer menselijke en technische middelen om knelpunten te vermijden.” Ze waarschuwden dat “de combinatie van biometrische controles en piekvolumes de doorstroom op bepaalde momenten van de dag kan vertragen.”
Wat er verder verandert aan de grens
Naast de rijstrookscheiding zijn er ook fysieke aanpassingen gedaan. Twee hekken bij de voetgangersingang zijn verwijderd om meer wachtruimte te creëren. Banken en rustplekken worden geïnstalleerd. Een nieuw uittredecontrolesysteem voor zowel voetgangers als voertuigen volgt binnenkort.
Triano vergeleek de nieuwe opzet met luchthavenprocedures, waarbij EU-passagiers door snellere gates gaan en niet-EU-reizigers een langere documentcontrole doorlopen.
Reken op meer tijd bij de grens dan voorgaande jaren. Wie met een Marokkaans paspoort reist en nog niet eerder via EES is geregistreerd, ondergaat voor het eerst de volledige biometrische procedure. De eerste Marhaba onder EES wordt een testcase. Of de extra capaciteit ook standhoud bij de piekmomenten in juli en augustus, is de vraag die de komende weken beantwoord wordt.