Bijna drie jaar na de aardbeving: Europa maakt nog eens 500 miljoen euro vrij
De Europese Investeringsbank heeft op 5 juni een tweede schijf van 500 miljoen euro vrijgemaakt voor de wederopbouw van Al Haouz. Daarmee komt de totale inzet van de bank op één miljard euro, ongeveer 5,4 miljard dirham, voor de regio die op 8 september 2023 zwaar werd getroffen door de aardbeving. Bijna drie jaar later gaat het programma nu pas echt op volle kracht draaien.
De ondertekening volgde op een werkbezoek van Ioannis Tsakiris, vicevoorzitter van de Europese Investeringsbank, aan de provincie Al Haouz. Hij bezocht herbouwde scholen en gezondheidscentra en inspecteerde de aanleg van de belangrijkste nationale weg door het gebied.
Van noodfase naar grootschalige uitvoering
Vanaf december 2023 draaide het programma op een soort tussenversnelling: een overgangsfase die de kloof moest overbruggen tussen de acute noodhulp en de gestructureerde wederopbouw. Die fase liep via de ADHA, de Agence de Développement du Haut Atlas, het Marokkaanse overheidsagentschap dat de uitvoering coördineert. Met de tweede tranche treedt het programma nu de fase van grootschalige uitrol in, langs de prioriteiten die Marokko zelf heeft vastgesteld.
Saïd Laith, directeur-generaal van de ADHA, formuleerde het als volgt: ‘Naast de wederopbouw van voorzieningen gaat het erom de toegang van de bevolking tot essentiële diensten duurzaam te herstellen, in een logica van nabijheid, coördinatie en territoriale impact.’
Scholen, zorg en wegen: wat er al staat
Tsakiris zag bij zijn bezoek concrete vooruitgang: herbouwde en gerenoveerde scholen en gezondheidsinstellingen, en een nationale weg in aanbouw die afgelegen dorpen moet ontsluiten. Exacte aantallen of percentages van voltooide woningen worden in de berichtgeving niet vermeld.
Het financieringspakket bevat naast de lening ook een subsidie voor technische assistentie, bedoeld om de institutionele capaciteit van uitvoerende instanties te versterken en de kwaliteit van de herbouwde infrastructuur te bewaken. De Europese Unie draagt via haar delegatie in Rabat bovendien directe subsidies bij aan maatschappelijke organisaties die werken aan herstel op gemeenschapsniveau.
Gendergelijkheid als meetbaar onderdeel
Apart in de opzet is een actieprogramma voor gendergelijkheid en sociale inclusie, ontwikkeld samen met de ADHA en de betrokken ministeries. Het bevat concrete maatregelen én meetindicatoren in de sectoren onderwijs, gezondheidszorg en infrastructuur. Of en hoe die indicatoren publiek worden bijgehouden, is op basis van het beschikbare bronmateriaal niet duidelijk.
Dimiter Tzantchev, EU-ambassadeur in Marokko, benadrukte de langetermijnbetrokkenheid: ‘In een beproeving zoals de regio El Haouz heeft meegemaakt, strekt solidariteit zich uit over de tijd. De Europese Unie blijft volledig betrokken bij Marokko om zijn wederopbouwinspanningen te ondersteunen en bij te dragen aan veerkrachtigere en duurzamere infrastructuur.’
Wat nu
De financiering is er. De fase van daadwerkelijke uitvoering op grote schaal begint nu, bijna drie jaar na de ramp. De vraag die de komende maanden beantwoord moet worden: hoe snel bereikt het geld de dorpen in de bergen, en wie houdt bij of de indicatoren worden gehaald? De ADHA en haar partners hebben beloofd dat te monitoren. Concrete voortgangsrapportages zijn nog niet openbaar gemaakt.