Reisgids · Praktisch
De dirham is een gesloten valuta. Hoe je eraan komt, wat pinnen kost, waar kaartbetaling werkt en hoeveel contant geld je per dag nodig hebt.
Marokko is een land waar je met een kaart verder komt dan tien jaar geleden, en waar cash nog steeds de taal van de dag is. In hotels, supermarkten, tankstations en de betere restaurants pin je zonder nadenken. In de medina, in de petit taxi, bij de bakker, bij de man met de sinaasappels en bij het parkeerwachtertje betaal je contant, en het liefst klein.
Dit artikel gaat over hoe je aan dirham komt, wat het je kost, en hoeveel cash je op zak wil hebben zonder een portemonnee vol briefjes van tweehonderd met je mee te dragen.
De Marokkaanse dirham (MAD) is niet vrij verhandelbaar. In Nederland is hij daarom nauwelijks te krijgen, en wat je krijgt is duur. Je mag ook maar een klein bedrag, in de orde van tweeduizend dirham, het land uit nemen. De praktische gevolgen: je begint je reis met euro’s of met een kaart, je haalt in Marokko dirham, en je zorgt dat je aan het eind bijna niets over hebt.
De koers is geen vrije marktkoers maar beheerd door de centrale bank binnen een band. Daardoor is hij stabiel: de wisselkoers van dit jaar lijkt op die van vorig jaar, en je hoeft niet op een gunstig moment te wachten.
Reken voor een euro op ruim tien dirham. Dat maakt hoofdrekenen simpel: deel de prijs in dirham door tien en haal er een paar procent af. Een taxirit van 30 dirham is dus een kleine drie euro, een tajine van 90 dirham ongeveer acht en een halve, een hotelnacht van 1.100 dirham rond de honderd euro.
Let op de manier waarop bedragen worden genoemd. In sommige streken wordt nog in rial gerekend (één dirham is twintig rial) en in het Frans hoor je soms mille voor duizend rial, dus vijftig dirham. In toeristische situaties gebeurt dat zelden, op een markt in het binnenland wel.
Geldautomaten staan overal: op de luchthavens, in de havens, in elke stad en in vrijwel elk toeristisch dorp. Banken waar je zonder problemen terechtkomt zijn onder andere Attijariwafa Bank, Banque Populaire, BMCE/Bank of Africa, CIH en Société Générale. In de medina van Marrakech en Fez staan automaten aan de randen, niet diep in de souk.
Bijna elke Marokkaanse bank rekent een eigen kosten per opname, meestal in de orde van twintig tot veertig dirham. Daar komt de vergoeding van je eigen bank bovenop. De conclusie is simpel: neem grotere bedragen per keer op in plaats van vijf keer een klein bedrag. De meeste automaten geven maximaal tweeduizend dirham per transactie, sommige meer.
Kies bij de vraag om conversie altijd voor afrekenen in dirham, niet in euro’s. De wisselkoers van de automaat is zelden in jouw voordeel. Maestro wordt steeds minder geaccepteerd; een Visa- of Mastercard-debitkaart is de veiligste keuze, met een creditcard als reserve.
Casablanca: in de zakenwijken pin je overal, in de oude medina heb je cash nodig.Foto: wonker via Wikimedia Commons (CC BY 2.0)
Cash euro’s wisselen kan bij banken, bij officiële wisselkantoren (bureaux de change) en in hotels. De koers bij een officieel wisselkantoor is vaak iets beter dan bij de bank en duidelijk beter dan bij een hotel. Er zit geen commissie op als het bordje dat zegt; controleer het bedrag voordat je wegloopt.
Bewaar je wisselbon. Bij het terugwisselen aan het eind van je reis wordt gevraagd om het bewijs dat je de dirham legaal hebt verkregen. Zonder bon wisselen ze niet terug.
Wissel niet op straat, hoe goed de koers ook klinkt. Het is illegaal en de kans op vals geld of een onvolledig pakje briefjes is reëel.
Kaartbetaling werkt in hotels vanaf de middenklasse, in supermarkten (Marjane, Carrefour, BIM), bij de grote tankstations, in winkelcentra, bij treinkaartjes en in restaurants met een menukaart aan de deur. Tolwegen accepteren kaarten, maar houd cash bij de hand voor het geval de terminal dood is.
Waar het níet werkt: de medina, de souk, de petit taxi, de grand taxi, de bus, hammams in de buurt, kleine riads in de bergen, de kruidenier, de markt, de parkeerwacht, de gids. Precies de plekken waar het interessant wordt, dus.
Voor twee personen die het hotel al betaald hebben, is vier- tot zeshonderd dirham per dag genoeg voor eten, taxi’s, entreegelden en kleine aankopen. Wie duur uit eten gaat of veel koopt, komt hoger uit; wie ontbijt in de riad en ’s avonds in de medina eet, houdt over.
Het belangrijkste is niet het totaal maar de coupures. Geldautomaten spugen briefjes van tweehonderd uit, en een taxichauffeur, een marktkoopman of een parkeerwacht heeft daar geen wisselgeld voor — soms echt niet, soms strategisch niet. Breek grote biljetten bij de supermarkt, het tankstation of je hotel, en houd altijd een stapeltje van tien en twintig dirham en wat munten apart.
Fooien zijn gebruikelijk en klein. In een café rond je af. In een restaurant is vijf tot tien procent royaal. Een kruier in het hotel: tien tot twintig dirham. De man die je helpt inparkeren en op je auto let: vijf tot tien dirham, twintig als hij er een halve dag op heeft gestaan. Een gids voor een halve dag: vanaf honderd dirham als aanvulling op het afgesproken tarief.
Op de toiletten van benzinestations en bij bezienswaardigheden staat vaak een schaaltje; twee tot vijf dirham is normaal. Kortom: klein geld is geen detail maar een dagelijkse noodzaak.
Plan het laatste dag. Op de luchthavens en in de havens zitten wisselkantoren die dirham terugnemen tegen inlevering van je wisselbon; bij een pinopname is dat lastiger, dus houd ook een pinbon bij je. Wat je niet kwijt kunt, geef je uit aan water, dadels en argan in de vertrekhal — of je houdt maximaal tweeduizend dirham bij je voor de volgende keer.
Nauwelijks, en het is ongunstig. De dirham is een gesloten valuta die niet vrij verhandeld wordt. Neem euro’s mee of pin bij aankomst; op elke luchthaven en in elke havenpost staan geldautomaten en wisselkantoren.
De Marokkaanse bank rekent meestal twintig tot veertig dirham per opname, en je eigen bank rekent daar bovenop. Neem daarom grotere bedragen per keer op. Kies altijd voor afrekenen in dirham, niet in euro’s.
In hotels, supermarkten, grote tankstations en restaurants met een menukaart wel. In de medina, bij taxi’s, op markten en bij kleine zaken niet. Reken voor twee personen op vier- tot zeshonderd dirham cash per dag naast de al betaalde overnachting.
Ongeveer tweeduizend dirham. De rest wissel je voor vertrek terug bij een bank of wisselkantoor, waarvoor je je oorspronkelijke wisselbon of pinbon nodig hebt. Bewaar die dus.
Lees ook
Laatst bijgewerkt: september 2026