Marokkaanse autoriteiten zetten zich schrap voor zaterdag na nieuwe oproepen tot oversteek
Twee weken na de dodelijke massale oversteek bij Sebta heeft Marokko een veiligheidsoperatie uitgerold die loopt van de grenszones bij Fnideq en Nador tot aan de bushaltes van Casablanca. Aanleiding zijn oproepen op sociale media die opgaan voor een nieuwe massale grenspoging op 15 augustus, zo meldde Hespress woensdag op basis van eigen waarnemingen ter plaatse en uitspraken van het Marokkaanse ministerie van Binnenlandse Zaken.
Wat er op 30 juli gebeurde
Tussen 29 en 31 juli verzamelden tienduizenden mensen zich bij de grens met Sebta , in wat autoriteiten omschreven als de grootste massale migratiepoging ooit richting de enclave. Meer dan 69.000 mensen keerden daarna terug naar Marokko, maar tussen de 3.000 en 5.000 bleven in Sebta achter. Tientalle mensen kwamen om het leven, onder wie mensen die verdronken en mensen die werden verpletterd in de gedrang bij het strand.
Na die gebeurtenissen verschenen op Instagram en WhatsApp nieuwe oproepen, met 15 augustus als datum. Tientallen accounts, waarvan er veel waren aangemaakt of gereactiveerd tussen 31 juli en 3 augustus, plaatsten foto’s met die datum. Fnideq, vlak bij Sebta, werd aangewezen als verzamelpunt. Sommige accounts voegden disclaimers toe dat ze irreguliere migratie niet promoten, terwijl ze de oproep tegelijkertijd verspreidden.
Van grens tot busstation
De Marokkaanse reactie beperkt zich niet tot de grenszone. Hespress en Nadorcity melden dat transportprofessionals instructies hebben gekregen om onbegeleide minderjarigen niet meer mee te nemen op routes richting het noorden. Op bushaltes wordt de identiteit van reizigers gecontroleerd, ook op lijnen vanuit Casablanca. Mustafa El Kayhal, secretaris-generaal van de Democratische Marokkaanse Transportvakbond, bevestigde tegenover Hespress dat er “controlepunten zijn in de richting van het noorden en de gebieden die bekend staan als concentratiepunten van migranten.” Die controles gelden voor bussen, taxi’s, personenauto’s en volgens hem ook voor treinen, inclusief de hogesnelheidstrein.
El Kayhal voegde eraan toe dat “burgers het volste recht hebben om vrij te reizen, terwijl de rol van de veiligheidsautoriteiten beperkt is tot toezicht.” Hij wees er ook op dat een rechtbank in hoger beroep eerder taxichauffeurs had vrijgesproken die waren gearresteerd op verdenking van het faciliteren van migratie.
Bij de grens zelf zijn waterkanonnen, traangaslanceerders en stungranaten ingezet, samen met eenheden van de Nationale Veiligheid, de Hulptroepen, de Koninklijke Gendarmerie en de Koninklijke Strijdkrachten. Anti-gangteams staan op standby voor het geval er geweld uitbreekt bij een eventuele poging.
Arrestaties voor online oproepen
Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft ook mensen gearresteerd die verdacht worden van het verspreiden van de oproepen online. Justitiële onderzoeken zijn geopend onder toezicht van het openbaar ministerie. Woordvoerder Rachid El Khalfi zei woensdag dat de autoriteiten “de situatie nauwlettend volgen” en alle noodzakelijke maatregelen hebben genomen. Hij waarschuwde dat dergelijke acties ernstige risico’s vormen voor de veiligheid van mensen en erop gericht zijn migratieproblemen te misbruiken om handelingen aan te moedigen die strafbaar zijn.
Abdellatif Baker van de Marokkaanse Liga voor de Verdediging van de Mensenrechten in Mdiq-Fnideq omschreef de inzet als “enorme inspanningen van de veiligheidsdiensten deze dagen.” Volgens hem zijn de maatregelen gericht op het voorkomen dat mensen aansluiting vinden bij netwerken die actief zijn op dit gebied.
Rechtenorganisaties en lokale bronnen meldden woensdag dat er tot dusver geen significante collectieve beweging van Marokkaanse migranten of minderjarigen is waargenomen, al werden beperkte bewegingen gesignaleerd van migranten uit sub-Sahara Afrika. Spanje heeft aan de andere kant van de grens verloven van de Guardia Civil ingetrokken om volledige bezetting te garanderen.