Koloniale granaat op strand Isli bij Al Hoceima zet vakantiegangers op scherp
Op het strand Isli bij Al Hoceima is maandag een oude granaat tussen het zand aangetroffen. Badgasten sloegen alarm, waarna de lokale autoriteiten samen met de Koninklijke Gendarmerie en hulptroepen ter plaatse kwamen. Zij zetten de omgeving af en begonnen het projectiel volgens protocol veilig af te voeren, weg van de bebouwing. Het gaat vermoedelijk om een projectiel uit de Spaanse koloniale periode.
Het is midden in het vakantieseizoen. Isli is een van de stranden waar velen neerstrijken.
De Rifoorlog zit letterlijk in de grond
De provincie Al Hoceima was tijdens de Rifoorlog (1921-1926) het epicentrum van het conflict tussen de Rif onder Muhammad Abd el-Krim en de Spaanse koloniale macht. Op 8 september 1925 landde een Spaans-Franse vloot in de baai van Al Hoceima, met ongeveer tachtig schepen en negentienduizend man, gesteund door honderdzestig vliegtuigen, om de Republiek van de Rif neer te slaan. Die operaties lieten sporen na: niet-ontplofte munitie die decennialang in de grond of onder het zand heeft gelegen.
Dat zulke explosieven na tientallen jaren nog gevaarlijk kunnen zijn, blijkt telkens opnieuw. Munitie uit de Eerste en Tweede Wereldoorlog wordt in Europa tot op de dag van vandaag geruimd. In de Rif geldt hetzelfde principe, maar de infrastructuur voor systematische opruiming is er nooit op dezelfde schaal geweest.
De campagne na de landing
De landing was het begin van een langere campagne. Vanuit de lucht bestookte Spanje Rif-dorpen met mosterdgas, een verboden wapen dat duizenden burgerslachtoffers maakte. Die episode is nooit formeel erkend of afgewikkeld. Ze hoort bij dezelfde koloniale nalatenschap als de munitie die nu nog in de grond zit, ook al ligt ze niet zichtbaar op het strand.
Gevonden, afgevoerd, maar geen bredere inventarisatie
Wat maandag bij Isli gebeurde, verliep volgens het gebruikelijke stramien. Een badgast ziet iets liggen en waarschuwt de autoriteiten, waarna een gespecialiseerde eenheid het overneemt.
Het is niet de eerste keer dat zo’n vondst de regio opschrikt. De Rifkust heeft een gelaagde oorlogsgeschiedenis die zelden systematisch is gedocumenteerd, laat staan opgeruimd. Exacte aantallen van bekende UXO-locaties (niet-ontplofte explosieven) in de provincie Al Hoceima zijn niet openbaar beschikbaar.
Wat dit betekent voor wie daar deze zomer loopt
De regel is bekend en simpel: raak onbekende voorwerpen op stranden of in onbebouwd terrein niet aan en meld verdachte vondsten direct. De diepere vraag, wie verantwoordelijk is voor een bredere inventarisatie van koloniale munitieresten in Noord-Marokko, blijft onbeantwoord. Voor zover bekend heeft Spanje nooit een formeel ruimingsprogramma opgezet voor de nalatenschap van zijn aanwezigheid in het Marokkaanse protectoraat. Die rekening ligt, zoals maandag bleek, gewoon nog in het zand.