Israëlische vice-minister verwacht in Rabat, eerste hoog bezoek sinds Gaza-oorlog

Israël stuurt zijn nieuwe vice-minister van Buitenlandse Zaken Michel Buskila naar Marokko, meldt Hespress op basis van een bron die bekend is met de zaak. Het bezoek volgt op een periode waarin hoog-niveau contacten tussen de twee landen vrijwel stillagen, na het uitbreken van de oorlog in Gaza in oktober 2023. Exacte data of een agenda zijn niet bekendgemaakt.

Wie is Buskila

Michel Buskila werd deze week door minister van Buitenlandse Zaken Gideon Sa’ar benoemd tot vice-minister, nadat zijn voorgangster Sharren Haskel opstapte. Haskel vertrok over een wetsvoorstel dat dienstplichtexempties regelt voor ultraorthodoxe joodse studenten en kondigde daarna de oprichting aan van een nieuwe partij. Buskila is Knesset-lid, tevens vicespreker van het parlement, en zit in de commissie voor Buitenlandse Zaken en Defensie. Hij leidt ook een subcommissie voor buitenlands beleid en media. Zijn benoeming suggereert, aldus de bron van Hespress, dat hij binnen het ministerie verantwoordelijk wordt voor Noord-Afrikaanse dossiers.

Stille jaren na normalisatie

De normalisatieovereenkomst tussen Marokko en Israël dateert van eind 2020, afgesloten als onderdeel van de Abraham-akkoorden. In de jaren daarna volgden officiële uitwisselingen op meerdere niveaus. Dat veranderde na oktober 2023: hoog-niveau bezoeken kwamen vrijwel volledig tot stilstand. Marokko sprak zich publiekelijk uit voor een tweestatenoplossing en humanitaire toegang tot Gaza, maar hield de formele diplomatieke kanalen met Israël open.

Signaal of routine

Israël bevestigt bezoeken doorgaans pas officieel nadat de betreffende functionaris is gearriveerd. Dat maakt het nu lastig te beoordelen of dit een bewust diplomatiek signaal is of een relatief routinematig eerste bezoek van een nieuw aangestelde bewindspersoon aan een bevriende staat. Dat Buskila specifiek naar Marokko gaat als een van zijn eerste reizen, terwijl Gaza nog steeds een open wond is in de regio, is wel opvallend.

Voor Marokko is de positie al langer een evenwichtsoefening. Aan de ene kant de eigen bevolking en de brede afkeer in de Arabische wereld van normalisatie zolang de oorlog duurt. Aan de andere kant de strategische en economische belangen die de Abraham-akkoorden hebben opgeleverd, inclusief de Amerikaanse erkenning van de Marokkaanse soevereiniteit over de Westelijke Sahara als onderdeel van die deal.

Wat nu

Of het bezoek van Buskila leidt tot herstel van het hoog-niveau diplomatieke verkeer dat vóór oktober 2023 gebruikelijk was, valt nog te bezien. Zolang de situatie in Gaza niet fundamenteel verandert, blijft elk officieel Marokko-Israël contact politiek gevoelig, zowel in Rabat als in de diaspora. Dat het bezoek via Hebreeuwse media en een anonieme bron naar buiten komt, en niet via een officiële Marokkaanse aankondiging, zegt op zichzelf al iets over hoe beide kanten dit willen framen.