Geen kleedje en atay meer op het grasveld: Rabat verbiedt ultiem stukje Marokkaanse gezelligheid

De Corniche van Rabat heeft nieuwe regels. Borden met “Lopen en zitten op het gras is verboden” staan langs de populaire kuststrook, en bewakers handhaven actief. Het besluit van de lokale autoriteiten heeft een scherp debat uitgelokt over wie de publieke ruimte in de Marokkaanse hoofdstad eigenlijk toebehoort.

Een vertrouwd beeld dat dreigt te verdwijnen

Wie Marokko kent, kent het tafereel. Op elk stukje groen in een park, langs een boulevard of op een rotonde: families die een kleed uitspreiden, thermos met atay erbij, kinderen die rondrennen. Het gras is in Marokko van oudsher geen decoratie, maar een verlengstuk van de woonkamer. Voor Marokkanen in Nederland die elk jaar terugkeren, is het een van de beelden die het thuisgevoel oproepen.

Dat beeld staat nu onder druk. In Rabat bepalen de autoriteiten dat gras langs de Corniche niet betreden mag worden. En de vraag is of dit een incident is, of het begin van een bredere koerswijziging in de manier waarop Marokkaanse steden hun publieke ruimte inrichten.

“Een stad om naar te kijken, niet om in te leven”

Omar El Hyani, raadslid van de Rabat Gemeenteraad namens de Federatie van de Democratische Linkerzijde (FGD), is duidelijk. “Elke grote stad ter wereld opent zijn groene ruimtes voor het publiek,” stelt hij. “Wat is het nut van deze ruimtes in een stad vol beton als je ze niet kunt gebruiken? Er wordt enorm veel publiek geld besteed aan bewatering en onderhoud.”

El Hyani vreest dat Rabat wordt omgevormd tot een “gastsalon”: een stad die alleen bedoeld is om te bekijken, niet om in te leven. Hij betoogt dat autoriteiten beter voor tijdelijke afsluiting van beschadigde secties kunnen kiezen in plaats van een totaalverbod.

Thee en stoelen als bedreiging

Hicham Akamhi, vicevoorzitter van de Rabat Gemeenteraad, verdedigt de maatregel. Tijdens de spits na 17:00 uur komen gezinnen met stoelen en theeservies, wat de beplanting onder druk zet. Zwerfafval, plastic zakken en tissues zijn een structureel probleem, aldus Akamhi.

“Dit zijn schokkende taferelen van onbeschaafd gedrag die de schoonheid van de plek beledigen,” zei Akamhi. Zijn conclusie: als bezoekers een cultuur van netheid hadden gehanteerd, waren zulke maatregelen niet nodig geweest.

Imago boven gebruik

Achter dit debat zit een bredere keuze die Marokkaanse steden steeds vaker maken: investeren in een stadsimago dat oogt voor bezoekers, of inrichten voor de mensen die er dagelijks komen. De Corniche is geen toeristische trekpleister voor buitenlanders. Het is de plek waar Rabatse families, ook in de zomerse drukte, even buiten zitten — precies zoals families dat doen op elk gazon in elk park in heel Marokko.

Het verbod raakt daarmee aan iets dat groter is dan één kuststrook. Het stelt de vraag of de vertrouwde, informele manier waarop gewone mensen de stad gebruiken nog welkom is. Een verbod op gras betreden lost het afvalprobleem niet op. Het verplaatst de gebruikers — en wist ondertussen een stukje van wat Marokko herkenbaar maakt.