Diesel richting 18 dirham: Midden-Oosten-conflict raakt Marokkaanse pomp
Terwijl de internationale olieprijzen door geopolitieke spanningen verder oplopen, waarschuwt Hussain al-Yamani, voorzitter van het Nationale Front voor Reddingsoperaties Lassamir, dat diesel in Marokko kan stijgen naar 18 dirham per liter. Dat meldt Tanja7. Marokko zag deze week al een sprong van bijna 2 dirham naar circa 12,80 dirham per liter diesel.
Oorlogslogica dicteert pompprijs
De redenering van al-Yamani is rechtlijnig: militaire machtsverhoudingen bepalen momenteel de markttrends. Brent-olie steeg van ongeveer 73 naar circa 114 dollar per vat, een plus van ruim 56 procent. Raffinageproducten liepen nog harder op. Diesel sprong op de internationale groothandelsmarkt van 730 dollar per ton naar zo’n 1.400 dollar, een stijging van bijna 92 procent. Die verhouding vertaalt zich direct naar wat Marokkanen aan de pomp betalen.
Het rekenwerk achter de prognose
Op dit moment bedraagt de internationale dieselprijs omgerekend ongeveer 10,93 dirham per liter, tegenover een ruwe olieprijs van 6,70 dirham per liter. Het verschil van 4,23 dirham per liter lijkt beheersbaar, maar bij een jaarlijks Marokkaans dieselverbruik van circa 7 miljard liter loopt de totale meerprijs op tot bijna 30 miljard dirham, zonder andere aardolieproducten meegerekend. Al-Yamani telt daar transportkosten, belastingen en winstmarges van distributiebedrijven bij op, en komt zo uit op die 18 dirham.
Twee verhogingen in één maand
Marokko kende deze maand al twee opeenvolgende prijsverhogingen. Begin deze maand steeg diesel met 25 cent per liter. Deze week volgde een tweede verhoging van bijna 2 dirham, waardoor de prijs uitkwam op ongeveer 12,80 dirham. Loodvrije benzine klom met 1,44 dirham naar circa 13,93 dirham per liter. Het tempo van de verhogingen is ongewoon en zet de koopkracht van huishoudens met lage en middeninkomens direct onder druk.
Steun schiet tekort
Al-Yamani is duidelijk over de bestaande vangnetten: de uitzonderlijke steun voor vervoersbedrijven is onvoldoende om de gevolgen voor het dagelijks leven in te dammen. Een dieselprijs van 18 dirham “past niet bij het inkomensniveau van de meeste Marokkanen,” stelt hij. Transportkosten werken door in voedselprijzen, logistiek en alles wat daartussen zit. Voor een land waar veel gezinnen een groot deel van hun inkomen aan basisbehoeften besteden, is dat geen abstracte dreiging.
Wat nu?
De onzekerheid over de verdere ontwikkeling van het conflict in het Midden-Oosten maakt een harde prognose lastig. Maar de structuur van de Marokkaanse brandstofmarkt, met geliberaliseerde prijzen en beperkte buffers, laat weinig ruimte voor optimisme als de internationale prijzen op dit niveau blijven. Wie de rekensommen volgt die al-Yamani presenteert, begrijpt dat de 18-dirhamgrens geen worst-case scenario is, maar een reële uitkomst bij aanhoudende geopolitieke druk.