VN-Veiligheidsraad herziet MINURSO-mandaat in april
De VN-Veiligheidsraad buigt zich op 24 en 30 april over de toekomst van de VN-missie in Westelijk Sahara, meldt Yabiladi. De bijeenkomsten staan in het teken van rapportages én een strategische herziening van het mandaat van MINURSO (de VN-waarnemingsmissie in de Westelijke Sahara), en komen op een moment dat de patstelling rond het conflict al decennia duurt.
Twee sessies, twee doelen
De eerste bijeenkomst, op 24 april, is een informatieronde. VN-secretaris-generaal António Guterres, zijn persoonlijk gezant voor Westelijk Sahara Staffan de Mistura en MINURSO-commandant Alexander Ivanko presenteren hun bevindingen aan de raad. De tweede sessie, op 30 april, gaat verder: dan staat de strategische herziening van het MINURSO-mandaat centraal. Grondslag daarvoor is resolutie 2797, die de Veiligheidsraad op 31 oktober aannam. Guterres licht toe hoe de onderhandelingen tussen de vier betrokken partijen verlopen: Marokko, Algerije, de Polisario Front en Mauritanië.
Beide bijeenkomsten zijn gesloten. Het voorzitterschap van de Veiligheidsraad ligt deze maand bij Bahrein.
Laâyoune als vertrekpunt
Voorafgaand aan de sessies bezocht een VN-delegatie van 24 tot 30 maart Laâyoune, de grootste stad in het door Marokko gecontroleerde deel van de Westelijke Sahara. De delegatie sprak er met MINURSO-commandant Ivanko en vertegenwoordigers van de Marokkaanse autoriteiten. Daarna reisde de missie door naar Mauritanië voor regionale consultaties.
Die volgorde is veelzeggend. Mauritanië speelt een stille maar niet te onderschatten rol in het conflict: het land grenst aan zowel Marokko als de Polisario-gecontroleerde gebieden en heeft er belang bij dat de regio stabiel blijft.
Wat staat er op het spel
De herziening van het MINURSO-mandaat is geen technische formaliteit. De missie bestaat sinds 1991 en had oorspronkelijk als opdracht een referendum over zelfbeschikking te organiseren. Dat referendum heeft er nooit gekomen. Sindsdien beheert MINURSO in de praktijk een wapenstilstand, zonder politieke doorbraak.
Marokko heeft de afgelopen jaren zijn positie internationaal versterkt: de VS erkende de Marokkaanse soevereiniteit over de Sahara onder Trump in 2020, en meerdere Europese landen volgden met steunverklaringen. Algerije en Polisario houden vast aan het zelfbeschikkingsrecht. De Veiligheidsraad probeert al jaren een politiek proces op gang te houden via de zogeheten rondetafelgesprekken, maar concrete resultaten blijven uit.
Wat april kan opleveren
De vraag is niet zozeer of MINURSO zijn mandaat behoudt, want dat is vrijwel zeker. De vraag is welke richting de Veiligheidsraad kiest: vasthouden aan een verouderd kader of de missie aanpassen aan de geopolitieke realiteit van 2025. De uitkomst van de sessies op 24 en 30 april geeft een eerste signaal over waar de grote mogendheden staan. Wie de tekst van de volgende mandaatresolutie goed leest, weet meer dan wat de persverklaringen zullen zeggen.