Spanje viert Palestina, maar joelt moslims uit in eigen stadion

Tijdens een vriendschappelijke interland tegen Egypte scandeerden Spaanse supporters islamofobe leuzen, meldt MoroccoWorldNews. Geen incident, geen uitzondering: een patroon dat eeuwen teruggaat en dat Spanje tot op heden weigert bij de wortel aan te pakken.

Sánchez links, de tribune rechts

Pedro Sánchez geldt in Europa als moreel kompas in de Midden-Oostenpolitiek. Hij verzette zich als een van de weinige westerse leiders openlijk tegen de Israëlische bombardementen op Gaza en erkende de Palestijnse staat. Dat levert hem applaus op in de Arabische wereld en progressieve Europese kringen. Maar terwijl zijn buitenlandbeleid indruk maakt, galmt in Spaanse stadions een heel ander geluid. Wie beide beelden naast elkaar legt, ziet geen tegenstelling maar een onopgelost historisch conflict dat Spanje met zichzelf heeft.

1492 is nog niet voorbij

De gezangen zijn geen product van sociale media of de opkomst van Vox, de extreemrechtse partij die vervangsingstheorieën tot verkiezingsprogramma heeft verheven. De wortels liggen dieper. Met de verdrijving van moslims van het Iberisch Schiereiland in 1492 begon een systematische poging om de islamitische bijdrage aan de Spaanse beschaving weg te schrijven. Generaties historici, schrijvers en schoolboekauteurs bouwden daaraan mee. Het resultaat: een nationale identiteit die zichzelf als westers en christelijk definieert, en de zeven eeuwen Al-Andalus behandelt als een schaamtevol intermezzo in plaats van een culturele hoogtijperiode.

Marokko als permanente zondebok

In dat verhaal draagt Marokko de zwaarste last. Geografische nabijheid maakt het land tot het meest voor de hand liggende doelwit van wat je Spaanse culturele projectie kunt noemen. Spaanse schoolboeken verzwijgen het gebruik van gifgas door het Spaanse leger in de Rif, begin twintigste eeuw. Ze stellen de koloniale aanwezigheid in Noord-Marokko voor als vriendschappelijk en beschavend. Eén geanalyseerd schoolboek beweert zonder schaamte dat Spanje zelf besloot zijn protectoraat op te geven en Frankrijk daarmee dwong hetzelfde te doen, alsof de Marokkaanse onafhankelijkheidsbeweging nooit heeft bestaan.

La Liga als spiegel

Voor wie La Liga volgt is dit geen verrassing. Vinícius Júnior werd in Spaanse stadions jarenlang racistisch bejegend. De islamofobe gezangen tegen het Egyptische elftal passen in dezelfde structuur: een tribunecultuur die zegt wat de gevestigde orde liever niet hardop uitspreekt. Veroordelingen van de Spaanse voetbalbond of premier Sánchez volstaan niet als de voedingsbodem intact blijft.

Woorden zijn niet genoeg

Spanje heeft zich nooit officieel verontschuldigd tegenover de moslims die in 1492 werden verdreven, terwijl het dat wel deed tegenover de joodse gemeenschap. Zolang schoolboeken ongewijzigd blijven, zolang de koloniale geschiedenis in de Rif wordt genegeerd en zolang islamofobe tribunes worden afgedaan als randverschijnsel, verandert er structureel niets.

Sánchez kan zijn buitenlandbeleid niet los zien van wat er in zijn eigen stadions gebeurt. Wie dat verband niet legt, begrijpt niet wat er werkelijk op het spel staat.