Marokko vecht tegen visumakelaarij, Europa digitaliseert

Minister Bourita zet buitenlandse ambassades onder druk om de greep van private visumakelaarsbedrijven te doorbreken, meldt Hespress. Visumverstrekking is soeverein staatswerk, geen markt voor tussenpersonen. Zolang Europa zijn systeem niet op orde heeft, betalen Marokkaanse burgers de prijs.

Soevereiniteit als argument

Nasser Bourita, minister van Buitenlandse Zaken, schreef het in klare taal aan parlementariër Mustafa Dahmani van de Nationale Verzameling voor Vrijheden: visumverstrekking is “zuiver een soevereine aangelegenheid.” Toch hebben meerdere ambassades en consulaten in Marokko contracten gesloten met private bedrijven die aanvragen ontvangen, communiceren met aanvragers en dossiers doorsturen. Bourita voert naar eigen zeggen voortdurend gesprekken met die diplomatieke posten om dit terug te dringen.

De minister spreekt over “strikte controle van de digitale kanalen waarlangs aanvragen lopen en dossiers worden ingediend.” Makelaars en tussenpersonen die gaten in het systeem benutten, moeten geen ruimte meer krijgen.

Wachttijden en waardigheid

Voor wie familie in Marokko heeft of er zelf regelmatig naartoe reist, is dit geen abstract beleidsdebat. Wachttijden lopen op. Paspoorten verdwijnen wekenlang in ambassadeloketten. En wie dringend een visum nodig heeft voor medische behandeling of een studie met een harde deadline, staat achteraan in dezelfde rij als iedereen.

Bourita erkent dat de situatie niet ideaal is en benadrukt dat zulke gevallen bijzondere aandacht verdienen. Concrete garanties geeft hij niet. Marokkaanse burgers krijgen doorgaans een globaal beeld van verwerkingstijden, maar dat verschilt per geval en per consulaat.

Digitale omslag vanuit Brussel

Wat de situatie structureel kan veranderen, komt niet uit Rabat maar uit Brussel. De Europese Commissie kondigde begin 2026 aan dat zij een uniform digitaal visumsysteem invoert. Aanvragers dienen hun dossier dan elektronisch in via één centraal platform. Geen fysieke loketten meer als enige route, geen paspoorten die weken worden vastgehouden.

Het nieuwe systeem kent ook voorrangsgroepen: studenten, professionals en ondernemers worden bevoordeeld. Volledige implementatie staat gepland voor 2028.

Twee jaar wachten

Tot 2028 verandert er structureel weinig. Bourita’s druk op ambassades is reëel, maar diplomatieke gesprekken hebben geen bindende kracht. Private visumakelaarsbedrijven opereren legaal zolang ambassades hen contracteren. En die ambassades bepalen zelf met wie ze zakendoen.

De diaspora die tussen Nederland en Marokko pendelt, kent het systeem van binnenuit. Wie een visum regelt voor ouders of grootouders, weet hoeveel tijd, geld en frustratie er gemoeid is. Bourita’s brief aan het parlement is een signaal dat Rabat de druk voelt. Of het ook iets oplost, hangt af van wat ambassades bereid zijn te veranderen voordat Europa hen daartoe dwingt.