‘Wie niet springt is moslim’: racisme overshaduwt Spanje-Egypte

Tijdens de vriendschappelijke interland tussen Spanje en Egypte (0-0) op 31 maart scandeerde een deel van het publiek in het RCDE-stadion in Cornellà islamofobe leuzen richting de Egyptische spelers, meldt Yabiladi. Lamine Yamal veroordeelde het gedrag publiekelijk, terwijl socioloog Mehdi Alioua de incidenten plaatst in een bredere Europese politieke verschuiving.

Yamal spreekt zich uit

Het gezang “Wie niet springt is moslim” klonk herhaaldelijk terwijl het Egyptische volkslied werd uitgejouwd. Lamine Yamal, zelf moslim en vaste kracht in de Spaanse nationale ploeg, reageerde via Instagram. “Ik weet dat het gezang gericht was tegen de tegenstander en niet persoonlijk tegen mij, maar voor een moslim is het altijd respectloos en onacceptabel,” schreef hij. Religie gebruiken als provocatie op het veld maakt je volgens hem “ignorant en racistisch”. De Spaanse voetbalbond RFEF veroordeelde de incidenten, maar concrete maatregelen bleven vooralsnog uit.

Stadion als politiek podium

Mehdi Alioua, socioloog aan Sciences Po aan de Université internationale de Rabat, wijst op een patroon dat verder gaat dan dit ene incident. Islamofobe en xenofobe gezangen komen vaker voor bij vriendschappelijke wedstrijden of in “minder goed gecontroleerde stadionmilieus,” stelt hij. Op clubniveau is het probleem structureler, vooral in delen van Italië, Frankrijk en Spanje, waar “bepaalde stadionsecties bezet worden door extreemrechtse groepen die voetbal gebruiken als platform voor politieke boodschappen.”

Alioua verbindt dat aan een bredere trend: “In de afgelopen twee tot drie decennia heeft identitair nationalisme, vaak aansluitend bij extreemrechtse ideologieën, wereldwijd terrein gewonnen.” In Europa kanaliseren extreemrechtse bewegingen de publieke woede momenteel sterker dan linkse groepen, wat hun zichtbaarheid in stadions mede verklaart.

Koloniale wortels, hedendaagse uitdrukking

Het racisme in Spaanse stadions heeft volgens Alioua diepe historische wortels. Anti-moslimsentimenten gaan terug op “de Inquisitie en langdurige vervolging van moslims en joden,” met stigmatiserende termen die in bepaalde contexten blijven circuleren. Noord-Afrikanen worden daarin structureel als “gevaarlijk” neergezet, een beeld dat “wijd verbreid is in films uit het koloniale tijdperk en nog steeds verankerd in het collectieve geheugen in landen als Frankrijk en Spanje.”

Alioua nuanceert tegelijk: racisme neemt niet noodzakelijk toe in absolute zin, maar “de uitdrukking ervan is zichtbaarder geworden.” Smartphones en sociale media zorgen ervoor dat incidenten die vroeger nauwelijks gedocumenteerd werden, nu direct worden verspreid. “Voetbal, als sterk gemedialiseerde ruimte gevolgd door miljoenen mensen, versterkt deze dynamieken natuurlijk,” aldus de onderzoeker.

Zichtbaarheid als wapen

Met het WK 2026 in aantocht, mede georganiseerd door Spanje, Marokko en Portugal, groeit de druk op voetbalbonden om meer te doen dan verklaringen afgeven. Wie de patronen begrijpt die Alioua beschrijft, weet dat een veroordeling van de RFEF het begin is van een gesprek, niet het einde.