Beëdigd op vrijdag, ontslagen op zondag: de bliksemval van minister Madiha Khyar in Marokko
Madiha Khyar, de Istiqlal-politica die bij de parlementsverkiezingen van 23 september 2026 meer dan 21.000 stemmen haalde in Beni Mellal en daarmee de sterkste kandidaat van haar kiesdistrict was, heeft zondag haar ontslag als staatssecretaris voor beroepsonderwijs ingediend. Premier Fatima-Zahra Mansouri, Marokko’s eerste vrouwelijke premier, diende het verzoek in bij koning Mohammed VI, die het goedkeurde op basis van artikel 47 van de grondwet.
Uren na haar beëdiging op vrijdag 16 oktober was er al een stroom van documenten via WhatsApp en Marokkaanse nieuwssites.
Wat er rondging
Centraal in de controverse staat een psychiatrisch attest gedateerd 12 juni 2004, opgesteld door een arts die zichzelf omschrijft als voormalig legerkolonel en hoofd van de afdeling psychiatrie van het Mohammed V Militair Ziekenhuis in Rabat. In het document, waarvan de authenticiteit niet onafhankelijk is bevestigd, staat dat Khyar vanaf maart 2002 behandeld werd voor angststoornissen, episodische depressie en gedragsproblemen. Het vermeldt ook twee pogingen tot zelfdoding in februari 2002 en mei 2003, waarvoor ze op intensive care werd opgenomen. De conclusie van de arts: haar strafrechtelijke verantwoordelijkheid zou “voor onbepaalde tijd sterk verminderd” moeten worden beschouwd.
Die formulering trok de meeste aandacht. Hespress rapporteerde dat naast het medisch attest ook andere documenten circuleerden: fragmenten uit een politierapport over het gebruik van iemand anders’ identiteitsbewijs, het openen van een bankrekening op een valse naam en het uitschrijven van cheques, een oud krantenknipsel uit Al-Sabah over meer dan twintig frauduleuze cheques in transacties met goudhandelaren, en een handgeschreven verklaring van haar vader gedateerd 28 juni 2004 om de betrokken chequebedragen te vergoeden.
Geen van deze documenten is officieel geverifieerd. Een anonieme bron binnen Istiqlal ontkende tegenover Marokkaanse media de authenticiteit van het medisch attest. Er is geen rechterlijk vonnis gepubliceerd, geen officiële uitspraak van het openbaar ministerie, geen reactie van Khyar zelf.
Wat het ontslag niet verklaart
Het paleis publiceerde een standaard-communiqué: de premier vroeg ontslag aan, de koning keurde het goed, grondwetsartikel 47. Geen verwijzing naar documenten, geen verwijzing naar een juridisch verleden, geen verklaring van Istiqlal over waarom de partij haar kandidatuur introk.
Mensenrechtenactivist Mohamed Zaghary riep de bevoegde justitiële instanties op om de echtheid van het medisch attest te onderzoeken en de omstandigheden van de eerdere juridische procedure uit 2004 te verduidelijken. Een reactie van het parket is er niet.
De documenten dateren uit 2004, meer dan twintig jaar geleden. Sindsdien bouwde Khyar een carrière op als secretaris-generaal van de Internationale Mohammed VI Academie voor Burgerluchtvaart, als functionaris bij de nationale luchthavenbeheerder ONDA, als lid van het uitvoerend comité van Istiqlal en als parlementslid met meer dan 21.000 stemmen op haar naam. Dat traject doorliep ze zichtbaar, binnen een partij die haar als lijsttrekker naar voren schoof.
Hoe viraal worden een politiek feit werd
De partij die haar kandidatuur indiende, zweeg. De premier die haar voordroeg, vroeg haar ontslag binnen 48 uur. Het paleis verleende dat ontslag zonder toelichting. Ondertussen voerden commentatoren op Hespress het debat over privacyschending enerzijds en de selectiecriteria voor ministers anderzijds: oud, onvergeverifieerd materiaal via sociale media dwong sneller een beslissing af dan enig formeel onderzoek.
De plek van staatssecretaris voor beroepsonderwijs en kwalificatie staat nu leeg. Istiqlal zal een nieuwe kandidaat moeten voordragen.