154.000 scheidingszaken in Marokko, driekwart op verzoek van één echtgenoot
In 2025 registreerden Marokkaanse familierechters 154.377 echtscheidingszaken, een stijging van 4,38 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Dat blijkt uit het jaarverslag over 2025 van de Hoge Raad voor de Rechterlijke Macht (Conseil Supérieur du Pouvoir Judiciaire), waarover Marokkaanse media deze week berichtten. Opvallender dan het totaal is de verhouding: 97,6 procent van alle zaken verloopt via twee routes die pas mogelijk werden door de Moudawwana-hervorming van 2004.
Wat de cijfers laten zien
Van de 154.377 zaken vielen er 41.466 onder talaq en 112.911 onder tafreeq. Bij talaq gaat het om een scheiding op initiatief van de man of in onderling akkoord, waarvoor de rechter toestemming geeft. Tafreeq is een ontbinding van het huwelijk door de rechter, op verzoek van een van beide echtgenoten.
Binnen de talaq-categorie domineert de talaq bi-ttifaq, de onderlinge scheiding waarbij beide partijen akkoord gaan: 40.211 van de 41.466 zaken, goed voor 96,97 procent. De overige 1.255 zaken (3 procent) bestaan grotendeels uit scheidingen vóór consummatie van het huwelijk (1.173). De klassieke herroepbare verstoting door de man kwam nog maar 48 keer voor, ruim 0,1 procent van alle talaq-zaken.
Binnen de tafreeq loopt het nog verder op. De tafreeq lil-shiqaq, ontbinding wegens onherstelbare ontwrichting van het huwelijk, beslaat 110.454 van de 112.911 gevallen: 97,82 procent. Beide echtgenoten kunnen deze procedure starten, en er is geen bewijs van schuld nodig. Vooral voor vrouwen betekende dat een grote verandering: zij kregen voor het eerst een toegankelijke route naar scheiding.
Onderlinge scheiding is dus niet de dominante vorm. Bijna driekwart van alle zaken begint met een verzoek van één echtgenoot om ontbinding wegens ontwrichting.
De Moudawwana van 2004 als scharnierpunt
Voor de hervorming van de Marokkaanse familiewet in 2004 lag scheiding grotendeels in handen van de man. Vrouwen konden alleen naar de rechter als ze bijvoorbeeld schade of verwaarlozing konden aantonen. De Moudawwana die dat jaar van kracht werd, voerde zowel de onderlinge scheiding als de tafreeq lil-shiqaq in. Ook verhoogde ze de huwelijksleeftijd voor vrouwen van 15 naar 18 jaar en schafte ze de wettelijke gehoorzaamheidsplicht van de vrouw aan de man af.
De cijfers van 2025 laten zien hoe volledig de praktijk zich heeft aangepast aan die wettelijke kaders. Ondertussen laat een nieuwe herziening op zich wachten. Eind 2024 presenteerde de regering de hoofdlijnen, maar het wetsvoorstel bereikte het parlement niet meer voor de verkiezingen van 23 september 2026. In de nieuwe regering onder Fatima Ezzahra El Mansouri, die op 16 oktober werd benoemd, blijft Abdellatif Ouahbi minister van Justitie. De herziening, met onder meer huwelijken van minderjarigen, voogdij, polygamie en de verdeling van tijdens het huwelijk opgebouwd vermogen, ligt daarmee opnieuw op zijn bureau.
Wat de cijfers zeggen
Volgens de raad biedt de onderlinge scheiding procedurele flexibiliteit, vermindert ze de scherpte van het conflict en beperkt ze de sociale en psychologische gevolgen voor kinderen.
Artikel 79 van de Moudawwana verplicht wie een talaq wil, toestemming van de rechtbank te vragen voordat de scheiding wordt geregistreerd. Artikel 78 plaatst echtscheiding in het algemeen onder rechterlijk toezicht. Dat de klassieke verstoting in de praktijk nagenoeg is verdwenen, is mede een gevolg van die verplichting.
In absolute aantallen nam het totaal in 2025 weer toe, na een lichte daling in 2024 (147.895 zaken). In 2023 stonden er 151.168 zaken geregistreerd.