Israëlische wapenbedrijven op Marrakech Air Show, protesten in het land
Acht Israëlische wapenbedrijven zijn deze week voor het eerst aanwezig op de Marrakech Air Show, de tweejaarlijkse luchtvaartbeurs die van 7 tot 10 oktober plaatsvindt op de basis van de Koninklijke Marokkaanse Luchtmacht. Onder de deelnemers zijn de drie grote namen Israel Aerospace Industries, Elbit Systems en Rafael, meldt Middle East Eye. De beurs telt bijna 200 exposanten uit 27 landen.
Wat er op de beursvloer staat
Elbit Systems presenteert systemen die het Marokkaanse leger al in gebruik heeft of heeft besteld: de Hermes 900, een drone voor langdurige surveillance- en aanvalsmissies; de SkyStriker, een zogeheten loitering munition die zelfstandig doelen kan identificeren en met precisie aanvallen; en het Puls-raketartilleriesysteem met een bereik van 300 kilometer.
Marokko heeft de afgelopen jaren ook het Israëlische Barak 8-luchtverdedigingssysteem aangeschaft en een Israëlisch verkenningssatelliet ingezet. Onderdelen van de Israëlische defensie-industrie zijn begonnen productie te verplaatsen naar Marokko, met akkoorden over dronefabricage, elektronica en componenten voor precisiestakers.
Defensieminister Abdellatif Loudyi omschreef de ambitie bij de opening als een verschuiving “van een model van het importeren van defensiecapaciteit naar het opbouwen van nationale capaciteit en defensiesouvereiniteit.”
Van liaisonkantoor naar ambassade
Op 16 september kwamen de Marokkaanse minister van Buitenlandse Zaken Nasser Bourita en zijn Israëlische ambtsgenoot Gideon Sa’ar in New York bijeen, gefaciliteerd door de Amerikaanse VN-ambassadeur Mike Waltz. Ze bevestigden dat de liaisonkantoren van beide landen worden omgezet naar volwaardige ambassades en dat er ambassadeurs worden benoemd. Ook spraken ze af rechtstreekse vluchten te herstellen en twee akkoorden te finaliseren, over investeringsbescherming en het voorkomen van dubbele belasting, voor het einde van dit jaar.
Geen van de drie partijen van de Marokkaanse regeringscoalitie, RNI, PAM en Istiqlal, heeft publiekelijk gereageerd op het ambassade-besluit, meldde Middle East Eye eerder deze maand.
Protesten in Rabat en Marrakech
Op de openingsdag van de beurs, woensdag 7 oktober, kwamen honderden mensen samen voor het parlementsgebouw in Rabat. Ze droegen spandoeken met “Geen normalisatie en geen ambassadeursuitwisseling” en “Geen ambassadeur, geen ambassade.” In Marrakech, de stad waar de airshow plaatsvindt, klonk hetzelfde. AFP meldde dat er geen ernstige ongeregeldheden waren.
“Er is een belangrijk onderscheid tussen staatsbeleid en de publieke opinie. Normalisatie is een officiële staatsbeslissing, maar er zijn weinig betrouwbare gegevens die ons in staat stellen het niveau van publieke steun daarvoor te meten,” zei onderzoeker Berrada tegen Al Jazeera eind september.
Wat voorafging
De formele basis voor de huidige samenwerking is de normalisatieovereenkomst van 2020, die tot stand kwam via Amerikaanse bemiddeling en waarbij Washington de Marokkaanse soevereiniteitsclaim over de Westelijke Sahara erkende. Militaire en inlichtingensamenwerking tussen Marokko en Israël loopt echter al meer dan zes decennia.
De beurs in Marrakech loopt tot en met 10 oktober.