Spaans parlement wil namen met Arabische oorsprong terugkrijgen in Sebta

Het Spaanse parlement behandelt een voorstel om inwoners van Ceuta de mogelijkheid te geven hun oorspronkelijke Arabische of islamitische familienamen terug te krijgen. De justitiecommissie keurde het initiatief goed. De namen werden in de jaren tachtig bij de legalisatie van hun verblijfsstatus “aangepast” aan Spaanse normen.

Wat er in de jaren tachtig gebeurde

Toen een groot deel van de moslimbevolking van Ceuta in de jaren tachtig de Spaanse nationaliteit kreeg, werden Arabische familienamen in de burgerlijke stand omgezet naar Spaanstalige varianten. Dat werd destijds gepresenteerd als administratieve standaardisering. Veel families zeggen achteraf dat ze die keuze niet bewust hebben gemaakt.

Tijdens het administratieve regularisatieproces in de jaren tachtig verkregen duizenden inwoners van Sebta van Arabisch-Berberse afkomst de Spaanse nationaliteit. Hun oorspronkelijke achternamen werden afgeschaft en vervangen door mannelijke voornamen. Zo werden ze verplicht de voornamen van hun vader en grootvader van vaderskant als achternaam te gebruiken. Als gevolg hiervan verloren veel families “hun geërfde achternamen en kregen ze namen als Mohamed Mohamed Mohamed of Fatima Mustafa Ahmed.

Het voorstel van “Ceuta Ya!” (een lokale partij in Ceuta) en Podemos (de linkse Spaanse partij) wil een uitzonderingsprocedure in het bevolkingsregister instellen: kosteloos, eenvoudig en toegankelijk voor iedereen die zijn oorspronkelijke naam wil terugvorderen. De justitiecommissie stemde in met een meerderheid, alleen Vox (de rechts-nationalistische partij) stemde tegen.

Identiteit als bestuurlijk dossier

Ceuta heeft een bijzondere bevolkingssamenstelling. Moslims vormen er een aanzienlijk deel van de inwoners, en vragen rond identiteit en naam zijn er nooit ver weg uit het publieke debat. Dat een administratieve maatregel zoveel politieke reactie oproept, zegt iets over de lading die namen in dat soort contexten dragen.

De uitvoering is niet eenvoudig. Wie zijn oorspronkelijke naam wil terugkrijgen, moet de historische herkomst kunnen aantonen. Dat stelt eisen aan het bevolkingsregister en aan de beschikbaarheid van oude documentatie.

Nog geen wet

De goedkeuring door de justitiecommissie is een eerste stap in het wetgevingsproces. De Spaanse regering heeft zich nog niet uitgesproken. Het voorstel moet nog door het volledige parlement, en de uitkomst is daarmee onzeker.