Amazighactivisten willen dat Marokko de Arabische Liga verlaat

Op de 79e verjaardag van de Arabische Liga klinkt vanuit Marokko een oud geluid luider dan ooit: het land moet uit de organisatie stappen. Amazighactivisten gebruiken het jubileum om hun eis kracht bij te zetten, meldt Hespress. Hun argument is niet nieuw, maar de context wel.

Een lidmaatschap zonder fundament

Marokko trad in oktober 1958 toe tot de Arabische Liga, op het hoogtepunt van het pan-Arabisch nationalisme. Khemis Boutkamoune, mensenrechtenactivist en Amazighvoorvechter, stelt dat die historische context volledig is verdwenen. “Dit lidmaatschap paste in het hoogtepunt van Arabisch-nationalistische retoriek. Maar die ideologie dwong staten kunstmatige grenzen op te leggen via Arabisering, een poging om het Arabisch te bevoorrechten en niet-Arabische talen en culturen uit te wissen.”

Sindsdien heeft Marokko zijn eigen koers verlegd. De grondwet van 2011 erkende het Amazigh als officiële taal naast het Arabisch en verankerde de Afrikaanse en Middellandse-Zeeidentiteit van het land. Voor activisten als Boutkamoune is het lidmaatschap van de Arabische Liga daarmee onverenigbaar geworden. “We delen met dit blok niet de taal, cultuur of politieke ambities, laat staan economische doelstellingen.”

De Liga als tandeloos instituut

Youssef Ben Cheikh, eveneens Amazighactivist, wijst op een pikant historisch detail. Marokko’s aanvraag werd aanvankelijk afgewezen omdat het land “geen Arabisch land” zou zijn. Pas na druk van Golfstaten werd het lidmaatschap alsnog toegekend. “Het was een tactische zet in het postkoloniale speelveld,” zegt Ben Cheikh.

Zijn oordeel over de Liga vandaag is hard. De organisatie kon interne geschillen niet beslechten, bood geen uitweg in Libië, Jemen of Syrië, en staat machteloos tegenover de oorlog in Gaza. “Succesvolle regionale blokken zoals de EU steunen op geografie, geschiedenis en gedeeld lot, niet op opgelegde nationalistische ideologieën die hun falen hebben bewezen.”

Tamazgha als alternatief

De beweging pleit niet voor isolement, maar voor herpositionering. Als alternatief schuiven activisten een “Noord-Afrikaanse Unie” of “Tamazgha” naar voren, gebaseerd op gedeelde geografie, taal en geschiedenis tussen de Amazighvolken van de regio.

Omar Ifdan, lid van de verboden Democratische Amazighpartij, plaatst de Liga in haar koloniale oorsprong.