Marokko’s schoolhervorming werkt eindelijk. Hier is waarom

Marokko’s onderwijssysteem heeft decennialang geleden onder een simpel maar funest patroon: elke nieuwe minister, een nieuw plan. Dat de huidige Roadmap 2022-26 wél standhoudt, verklaart Ali Bouabid, directeur van het Institute of Education Sciences aan de Mohammed VI Polytechnic University (UM6P), tegenover MoroccoWorldNews. Zijn verklaring is even eenvoudig als veelzeggend: voor het eerst behield een opvolgende minister zowel de strategie als het team.

Eindelijk continuïteit

Toen voormalig onderwijsminister Chakib Benmoussa vertrok, nam zijn opvolger Mohamed Saad Berrada het stokje over zonder de boel om te gooien. Klinkt logisch. In Marokko was het dat jarenlang niet.

De cijfers laten zien wat continuïteit oplevert. Het voorschoolse onderwijs bereikt nu 80% van de kinderen, bijna een miljoen in totaal. De zogenoemde Riyada-scholen, of Pionieringsscholen, draaien inmiddels op 4.626 basisscholen en bereiken bijna twee miljoen leerlingen, 56% van alle basisschoolleerlingen. In de voortgezette Pionieringsscholen daalde het uitvalpercentage van 8,4% naar 4,45%.

Het eigenlijke probleem

Die cijfers klinken goed, maar de vertrekpositie was schrijnend. Wereldbankdata toonden aan dat 64% van de Marokkaanse tienjarigen een eenvoudige tekst niet kon lezen en begrijpen. Aan het einde van de basisschool had bijna 70% de basisvaardigheden niet onder de knie. Aan het einde van de voortgezette school liep dat op naar 90%.

De Roadmap antwoordde met de Teaching at the Right Level-methode: leerlingen worden ingedeeld op basis van werkelijke competentie, niet op leerjaar. Wie achterloopt, krijgt les op zijn niveau. Wie verder is, ook.

STEM als volgende laag

Zodra die basis staat, is STEM de volgende stap. STEM, de geïntegreerde aanpak van wetenschap, technologie, engineering en wiskunde, staat centraal op de zesde Science Week van UM6P, die van 30 maart tot 5 april plaatsvond onder het thema “Convergence(s)”.

Bouabid ziet STEM niet als een trendy exportproduct uit de VS of Canada, maar als een pedagogische logica. Wiskunde leer je niet omdat wiskunde geleerd moet worden. Je leert het omdat je er een waterprobleem in de Souss mee oplost, of een logistieke uitdaging in de haven van Tanger. De methoden zijn universeel, de inhoud moet lokaal zijn.

Dat vraagt iets van docenten. Zij moeten regionale casestudies kunnen bouwen, voorbeelden kiezen die passen bij de werkelijkheid van hun leerlingen, of dat nu in Agadir, Nador of Beni Mellal is.

Wat er nog moet gebeuren

De ambitie is helder: tegen 2026-27 moet 80% van alle basisscholen onder het Pionieringsmodel vallen. Volgend schooljaar komen er nog 500 voortgezette scholen bij.

De hervorming heeft een fundament. Wat ontbreekt, is de structurele investering in docentontwikkeling om die lokale vertaalslag ook echt te maken. Een minister die zijn voorganger niet terugdraait, is een begin. Maar een leraar die zijn klas herkent in de lesstof, is het verschil.